Het maatschappelijk moeten

Posted by in Ontmoeten

Zelf ben ik, net als waarschijnlijk de meesten van mijn medemensen, van jongs af aan grootgebracht met de plicht “je best te doen”. Deze aansporing heeft, zo lijkt het, resultaten voortgebracht maar tevens gezorgd voor een bijna altijd aanwezige druk en spanning. Want ja, je best doen, wat is dat precies? En kan je daar eigenlijk wel aan voldoen? In ons onderwijsstelsel geldt een beoordelingssysteem, waarbij punten worden toegekend aan leerlingen en studenten. Afhankelijk van de behaalde scores leggen zij de weg af van vervolgonderwijs en een maatschappelijke carrière. Op zichzelf is dit geen probleem, als we uitgaan van het nut van een zekere ordening. Tragisch vind ik het echter dat kinderen al vanaf heel jonge leeftijd worden verleid tot “scoren en presteren”. Immers, hoe meer punten, hoe beter. En beter wil hier zeggen: meer succes, meer waardering, meer geld, meer geluk. Bijbehorende breed maatschappelijk uitgedragen en toegejuichte neuroses zijn: Ik moet slagen, ik moet succesvol zijn, ik mag geen fouten maken, ik moet erbij horen, ik moet gezien worden, ik moet rijk zijn, ik moet gelukkig zijn. En voor dit alles moet ik natuurlijk in de eerste plaats mijn best doen …